Belangrijkste mythes over passagiersrechten ontkracht

Wist je dat je bij een vertraagde of geannuleerde vlucht recht hebt op een schadevergoeding? Super! Maar ken je ook het antwoord op onderstaande stellingen? Test jouw kennis over de Europese passagiersrechten en ga voortaan voorbereid op reis.

Over de rechten van de vliegtuigpassagiers zijn al heel wat woorden gevloeid. Helaas bestaan er nog steeds heel wat misvattingen over jouw rechten bij een vertraagde of geannuleerde vlucht, een klassenverlaging of een instapweigering. In deze blog overlopen en ontkrachten we daarom de belangrijkste mythes over de Europese rechten van vliegtuigpassagiers.

Heb je een vraag voor ons die niet beantwoord wordt in deze blog? Neem dan rechtstreeks contact met ons op voor gratis en persoonlijk advies.

  

“Als ik een goedkoop ticket heb geboekt, loont het de moeite niet om een schadevergoeding te eisen”

In tegenstelling tot wat veel reizigers denken, staat de ticketprijs los van de schadevergoeding die je kan vorderen van de luchtvaartmaatschappij. Of je dus een ticket van €50 of €500 hebt geboekt, maakt niet uit voor het bedrag van de schadevergoeding.

De schadevergoeding die wordt bepaald in de Europese Verordening (EU261) is een forfaitaire vergoeding voor geleden schade door een vluchtprobleem. Dit kan bijvoorbeeld een verloren hotelnacht zijn, maar ook de kosten van een huurauto, een gemiste meeting of een activiteit waaraan je niet hebt kunnen deelnemen.

Deze kosten kunnen niet afzonderlijk teruggevorderd worden van de luchtvaartmaatschappij maar worden gedekt door een forfaitair bedrag, dat afhankelijk is van de voorziene vliegafstand. Een schadevergoeding voor een geannuleerde of vertraagde vlucht kan daarom variëren tussen €250 (voor vluchten < 1500 km), €400 ( < 3500km of binnen de EU) en €600 (voor vluchten > 3500 km). Bovendien kan deze compensatie onder bepaalde voorwaarden worden ingeperkt of gehalveerd.

Precies weten waar jij recht op hebt? Neem dan even een kijkje op onze informatiepagina’s voor een geannuleerde of vertraagde vlucht.

   

“Wanneer ik op zakenreis ben, kan ik zelf geen schadevergoeding claimen voor mijn vluchtprobleem”

Toch wel! De Europese Verordening stelt immers dat de schadevergoeding toekomt aan de persoon die de schade geleden heeft. Ook wanneer je in opdracht van een bedrijf reist, zit jij natuurlijk uren te wachten op de luchthaven of heen-en-weer te bellen met de klantendienst voor een alternatieve vlucht. Hoewel jouw werkgever dus heeft betaald voor jouw reis, kan jijzelf aanspraak maken op de schadevergoeding voor een vertraagde of geannuleerde vlucht, een klassenverlaging (bvb. van Business naar Economy) of een instapweigering.

Let wel dat sommige bedrijven hieromtrent bepaalde afspraken vastleggen in hun arbeidsovereenkomst of travel policy. Zo kan het zijn dat je met jouw werkgever overeengekomen bent dat je hem/haar (een deel van) de schadevergoeding moet overmaken, wanneer je een claim bij de luchtvaartmaatschappij zou indienen. Jouw werkgever kan nooit in jouw plaats een claim indienen, maar kan via het specifieke arbeidsreglement wel aanspraak maken op het geïnde claimbedrag. Lees dus goed de kleine lettertjes alvorens een claim in te dienen!

   

“Als ik word omgeboekt van Economy Comfort Class naar Economyclass heb ik recht op een schadevergoeding”

Helaas niet. Volgens de Europese Verordening (EU261) kan je inderdaad een schadevergoeding claimen op grond van een klassenverlaging. Daarbij moet er wel uitdrukkelijk sprake zijn van een verandering van klasse, namelijk van Businessclass naar Economyclass. Een verandering van Economy Comfort Class naar Economyclass geldt evenwel niet als een volwaardige klassenverlaging en geeft je dus ook geen recht op een schadevergoeding. Hetzelfde geldt trouwens voor extra beenruimte, een specifieke plaats kiezen enzovoort. 

  

“Als ik mijn vlucht mis door een treinvertraging, heb ik recht op een schadevergoeding”  

Luchtvaartmaatschappijen bieden hun reizigers soms een combinatie van trein- en vliegreis aan op één en hetzelfde ticket. Dat is natuurlijk erg handig wanneer je met de trein van of naar de luchthaven reist, maar kan ook verwarrend zijn. Bij een treinvertraging heb je immers geen recht op schadevergoeding, ook niet wanneer dit ervoor zorgt dat je jouw vlucht mist.

De Europese Verordening die de forfaitaire schadevergoeding van vluchtvertraging of -annulering regelt, geldt immers alleen voor “passagiers die met een gemotoriseerd luchtvaartuig met vaste vleugels worden vervoerd” (EU261/2004, artikel 3, §4). Een trein valt daarom helaas niet onder het toepassingsgebied van de Europese Verordening (EU261).  

De verantwoordelijkheid voor een gemiste vlucht door treinvertraging en vooral de kosten die dit met zich meebrengt, staan anderzijds reeds geruime tijd ter discussie. Wanneer je door jouw eigen toedoen een vlucht mist, verlies je niet alleen jouw recht op schadevergoeding, maar ook op een kosteloos alternatief. De hamvraag is nu of een treinvertraging onder jouw eigen verantwoordelijkheid valt of niet. De meningen daarover zijn verdeeld. 

De Europese wetgeving stelt immers dat de contractuele vervoerder (in dit geval de luchtvaartmaatschappij) aansprakelijk is voor het geheel van het in de overeenkomst vastgelegde vervoer. Wanneer je dus een comboticket hebt geboekt via de luchtvaartmaatschappij, is het volgens de Europese wetgeving hun verantwoordelijkheid dat jij jouw bestemming (tijdig) bereikt.

De feitelijke vervoerder (in dit geval de treinmaatschappij) is volgens de Europese wetgeving dan weer enkel aansprakelijk voor schade die voortvloeit uit gebeurtenissen die zich hebben voorgedaan tijdens het gedeelte van het vervoer dat hij daadwerkelijk heeft verricht. Een spoorwegmaatschappij is daarom niet verantwoordelijk voor zogenaamde “gevolgschade”, bijvoorbeeld het missen van jouw aansluitende vlucht. Toch wordt deze aansprakelijkheid betwist door instanties als de Nederlandse reizigersorganisatie Rover.

Ons advies? Als je jouw vlucht hebt gemist door een treinvertraging, kan je best aankloppen bij de luchtvaartmaatschappij die jou het ticket heeft verkocht, om een alternatieve reis voor jou uit te stippelen. Aangezien jij een aankoop hebt afgesloten met de luchtvaartmaatschappij, is het aan hen om jou binnen afzienbare tijd op jouw bestemming te krijgen.

  

“Als ik mijn vlucht mis door een file, heb ik recht op een schadevergoeding” 

Helaas. Hoewel er bij een treinvertraging enige discussie kan zijn over de verantwoordelijkheid van de spoorweg- dan wel de luchtvaartmaatschappij, is dat niet het geval bij fileleed. Als je besluit om met de auto naar de luchthaven te rijden, ben je volledig zelf verantwoordelijk om tijdig jouw bestemming te bereiken. Je mag de file dan wel niet zelf veroorzaken, het blijft jouw verantwoordelijkheid om jouw persoonlijke reistijd correct in te schatten. Ondanks een grondige voorbereiding jouw vlucht toch gemist? Lees dan hier wat je eraan kan doen.

  

“Mijn vlucht wat vertraagd door een technisch defect, dus ik maak geen kans op een schadevergoeding”

Vliegtuigen zijn complexe toestellen en technische defecten zijn soms dus onvermijdelijk. Toch kan het in sommige gevallen ook zijn dat je recht hebt op een schadevergoeding wanneer een vlucht vertraagd of afgelast wordt wegens een technisch defect. Dit hangt meerbepaald af van de aansprakelijkheid van de maatschappij.

Stel dat er schade aan een vliegtuig werd toegebracht door een ongelukkige ontmoeting met een vogel. Of misschien een hele zwerm! Als de toegebrachte schade er in dat geval voor zorgt dat een vliegtuig niet of na een aanzienlijke vertraging pas kan opstijgen, kan de maatschappij niet aansprakelijk gesteld worden voor de schade of het technisch mankement dat hierdoor werd veroorzaakt. In dat geval heb je dan ook geen recht op schadevergoeding.

Dit geldt eveneens voor technische mankementen die bijvoorbeeld veroorzaakt worden door weersomstandigheden, fabricagefouten enzovoort. Soms zijn technische defecten evenwel te wijten aan een gebrek aan onderhoud door de luchtvaartmaatschappij. Stel bijvoorbeeld dat een cabinedeur niet gesloten kan worden of de veiligheidsvoorzieningen niet blijken te werken. Deze technische mankementen kunnen het gevolg zijn van een gebrek aan onderhoud en de luchtvaartmaatschappij moet dan ook voldoende bewijs aanleveren om het tegendeel te bewijzen. Doen zij dit niet, dat heb je als passagier toch recht op een schadevergoeding, ook al is er sprake van een technisch defect aan het toestel.

Samengevat: als de luchtvaartmaatschappij iets kon verhinderen aan het technisch defect, dan heb je (waarschijnlijk) recht op een schadevergoeding. Anders niet.

  

“Je hebt alleen maar recht op een schadevergoeding, als je een Europese burger bent”

Nee. Ook reizigers met een niet-Europese nationaliteit hebben recht op een schadevergoeding voor hun vluchtprobleem wanneer ze binnen Europa reizen ofwel met een Europese luchtvaartmaatschappij vanuit een niet-Europees land naar een Europese bestemming reizen. Je nationaliteit verandert dus niets aan jouw recht op schadevergoeding. Vliegtuigreizen buiten Europa of met een niet-Europese carrier vallen evenwel onder een andere wetgeving.

  

“Als ik een annulatieverzekering neem, ben ik ook beschermd tegen de eventuele annulatie van mijn vlucht””

Helaas niet. Er is een belangrijk verschil tussen een vlucht die geannuleerd wordt door de luchtvaartmaatschappij en een vlucht die door jezelf geannuleerd wordt, om welke reden dan ook. Een annulatieverzekering kan ervoor zorgen dat je (een deel van) gemaakte kosten kan recupereren, wanneer je door onvoorziene omstandigheden een vlucht toch niet kan nemen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een ongeval, een ziekenhuisopname, het overlijden van een familielid of veranderde (negatieve) reisadviezen.

Een annulatieverzekering beschermt je echter niet tegen het annuleren van een vlucht door de luchtvaartmaatschappij. Eventuele kosten die gemaakt (moeten) worden wanneer een luchtvaartmaatschappij een vlucht annuleert, worden daarom gedekt door de forfaitaire schadevergoeding zoals bepaald in de Europese Verordening (EU261).

Zowel het recupereren van bepaalde kosten (bijkomende hotelovernachtingen, maaltijden en luchthaventransfer) als de forfaitaire schadevergoeding onder de EU261 zijn Europese rechten die voor iedereen* toegankelijk zijn. Een annulatieverzekering daarentegen is een bijkomende dienst die het risico op het niet nemen van jouw vlucht (onder bepaalde voorwaarden) dekt.

Sommige reisbijstandsorganisaties, zoals Touring, bieden wel de mogelijkheid om beroep te doen op gespecialiseerde organisaties zoals Happy Flights, in geval van een vluchtvertraging of geannuleerde vlucht. Zo garanderen ze hun reizigers een optimale service en bijstand, wanneer hun vlucht door de luchtvaartmaatschappij geannuleerd wordt.

*Reizend binnen de EU of naar een EU-land met een EU luchtvaartmaatschappij.

  

“Waarom zou ik beroep doen op een claimbureau? Ik kan beter zelf mijn claim indienen.”

Bij Happy Flights vergelijken we onszelf graag met een boekhoudkantoor. Net als bij boekhouden, kan je er ook voor kiezen om jouw schadeclaim volledig zelf in handen te nemen. Het staat iedere reiziger dan ook vrij om persoonlijk een claim in te dienen bij de luchtvaartmaatschappij die verantwoordelijk is voor de vluchtvertraging of - annulering. Evenals boekhouden, is het vorderen van een schadeclaim echter een vrij administratief proces, dat bovendien zelden wordt versoepeld of versneld door de medewerking van sommige luchtvaartmaatschappijen. Een grondige kennis van de wetgeving is vaak geen overbodige luxe als de vergoeding betwist wordt.

Als reiziger kan je er daarom ook voor kiezen om de administratieve en andere lasten van de procedure uit handen te geven, en beroep te doen op een gespecialiseerde organisatie zoals Happy Flights. Net zoals bij een boekhouder zijn daar, uiteraard, bepaalde kosten aan verbonden. Zo houden we bij Happy Flights een commissie in van 25% alsook een dossierkost van €25 per persoon (beide inclusief BTW). Je geeft ons dus weliswaar een deel van jouw compensatie, doch staat deze niet in verhouding met de kosten die je zelf zou moeten maken om een schadeclaim voor de rechter te brengen. Dit laatste is helaas in meer en meer dossiers noodzakelijk.

Waarom wordt er dan toch weleens gefluisterd dat alle claimbureaus oplichters zijn? Sommige organisaties zijn inderdaad minder transparant in de kosten en baten van hun dienstverlening. Bij Happy Flights proberen we deze wanpraktijken net tegen te gaan. Je krijgt bij ons dan ook de garantie dat er geen meerkost zal worden aangerekend indien een gerechtelijke procedure zou moeten worden opgestart. Lees er gerust de kleine lettertjes in onze algemene voorwaarden op na. Bij Happy Flights streven we in de eerste plaats naar rechtvaardigheid door middel van een transparant proces met minimale administratie en maximale recuperatie van je kosten.

 

“Ook als ik van buiten Europa naar België vlieg, heb ik bij vluchtproblemen recht op een schadevergoeding”

Als je vanuit een niet-Europees land reist, moet de bestemming van jouw vlucht in Europa liggen en moet je met een Europese luchtvaartmaatschappij reizen om aanspraak te maken op een schadevergoeding voor jouw vluchtprobleem. Als je dus vanuit Japan naar België reist met een luchtvaartmaatschappij zoals KLM, dan heb je recht op een schadevergoeding. Vlieg je evenwel vanuit Turkije naar België met Freebird Airlines, dan heb je geen recht op schadevergoeding.

  

 “Als ik na een annulatie zelf een alternatieve vlucht boek, moet de luchtvaartmaatschappij achteraf mijn kosten terugbetalen”

Hoewel het logisch lijkt, kan je gemaakte kosten voor een nieuwe vlucht niet zomaar verhalenop de luchtvaartmaatschappij. Dit komt omdat de luchtvaartmaatschappij wettelijk verplicht is om jou als reiziger ofwel een terugbetaling van jouw vlucht ofwel een kosteloze alternatieve vlucht aan te bieden, zodat je binnen een redelijke termijn op jouw eindbestemming geraakt.

In vele gevallen ontstaat er echter discussie over wat als “redelijke termijn” beschouwd kan worden. Stel bijvoorbeeld dat je op maandag opnieuw aan de slag moet na jouw vakantie, maar jouw vlucht op zaterdag wordt geannuleerd. Als reiziger wil je dan natuurlijk vóór maandag naar huis vliegen. Afhankelijk van de reden van de annulatie, kan het evenwel zijn dat de luchtvaartmaatschappij jou pas dinsdag of woensdag een alternatief  kan aanbieden.

In dat geval lijkt het misschien een goed idee om zelf op zoek te gaan naar een alternatieve vlucht. Hiermee stem je echter impliciet in met de terugbetaling van jouw vlucht en verlies je dus jouw recht op een kosteloos alternatief van de maatschappij zelf. Je kan dan wel nog recht hebben op een schadevergoeding onder de Europese Verordening. De kosten die je maakte om een nieuwe vlucht te boeken kunnen niet op de luchtvaartmaatschappij worden verhaald. Dit geldt trouwens ook voor kosten van gemiste hotelovernachtingen, autohuur, enzovoort.

Wil je een meerkost vermijden? Dring dan bij de luchtvaartmaatschappij aan op een beter alternatief. Luchtvaartmaatschappijen werken regelmatig onderling samen, waardoor ze soms een alternatieve vlucht kunnen aanbieden bij een andere maatschappij dan henzelf. Zelf zullen ze dit echter niet altijd spontaan aanbieden, omdat de meerkost voor de nieuwe vlucht dan op hun conto komt te staan. In dat geval ben je dus best goed op de hoogte van jouw passagiersrechten, zodat je een volwaardig alternatief kan opeisen. Bovendien zijn extra kosten voor maaltijden, bijkomende hotelovernachtingen en luchthaventransfers wel achteraf te verhalen op de luchtvaartmaatschappij die jouw oorspronkelijke vlucht annuleerde.

 

“Als ik een schadevergoeding wil aanvragen, moet dat zo snel mogelijk gebeuren”

Als je op reis een vluchtprobleem gehad hebt hoef je je niet te haasten om een schadeclaim in te dienen. In België kan dat immers nog tot één jaar na de oorspronkelijke vluchtdatum. Dit heeft te maken met de verjaringstermijn van schadeclaims onder de Europese Verordening (EU261). In andere Europese landen gelden er bovendien andere verjaringstermijnen die soms oplopen tot 6 en uitzonderlijk 10 jaar. Je kan dus gerust eerst van je vakantie genieten en alles regelen na thuiskomst. Langs de andere kant, hoe langer je wacht, hoe moeilijker het kan worden om correcte en volledige informatie te vinden over de omstandigheden van jouw vlucht. Je laat het dan ook  best niet langer liggen dan nodig.

Happy Flights legal
Britt Buseyne
Tips om voorbereid op reis te gaan
Saar De Graeve & Britt Buseyne